Kalkolitik (Taş ve Bakır) çağa kadar zaman zaman göçerek, zaman zaman geçici konaklarda kalarak ama yaşamayı başararak gelmiş bir Anadolu kadınıyım. Bir yurt lazım bize kalıcı bir yuva … Artık mevsimler aynı döngüde, ırmaklar aynı zamanda taşıyor, yağmur tam vaktinde başlıyor…
MÖ.5000 de Çorum’un Alaca ilçesinden sesleniyorum. Gelecekte yerleşik hayatta neler başardığımızı göstermek için buradayım. Sfenksli Kapı, Kral Mezarları ve Güneş Kursları’ndan önce yerleştik buraya. Kalıcı binalar için ilk taş temel üstüne kerpiç evlerimizi diktik. Daha uzun kalmak, daha uzun birlikte yaşamak için… Mimarinin temelini atmış, inşaatın sırlarını çözmüş olabilir miyiz?
Birbirimize yakın duvarları birleştirdik. Var olan ne varsa birlikte pişirdik, yedik. Birbirimizi koruyarak, yardım ederek birlikte olmayı öğrendik. Kayıpların ruhları yanımızdaydı, onları hediyelerle, ağıtlarla bizi korumaya devam etsin diye yakınlarımıza defnettik. Bol ürün olduğu zamanda hasat vakti birlikte eğlendik. Her günü kutsal her anı kutlanır kıldık. Belki de böyle birbirimize kenetlendik.
Sadece taş değil çabuk işlenen, yumuşak, kolay şekil alabilen bir maden (Bakır) keşfettik. İnsanın özündeki merak deneyerek bunu nasıl kullanabileceğimizi öğretti. Hayvanların tüylerinden, bitkilerin liflerinden kumaşlar ürettik. Dokuma tezgâhı ve ağırlık kalıntılarımız kalsa da zaman kumaşlarımızı korumasa da derileri, kumaşlarımızı bakır iğnelerimizle birleştirdik. Moda öncüsü olmayabiliriz ama üretmeyi çok sevdik.
Çanak çömleklerin dayanıklı olmasını sağladık. Çok sıcak fırınlarda mutfak ve günlük kullanım için çeşit çeşit dayanıklı çanak çömlekler yaptık. Kadın olmanın zerafeti belki kiminin üstünü kazıyarak, kimine kırmızı toprak ekleyerek süsledik. Yemek takımlarının “kişiye özel” olması gerektiğini başlatmış olabiliriz.
Yıllarca Alacahöyük yuvamız oldu, “yurt” dedik. Arkamızdan gelen nice devletlere buranın yaşanır olduğunu gösterdik.
Kim bilir belki bir gün yıldızlı bir akşamda birbirimize farklı masalları örgü örerken anlatabiliriz…
Kaynaklar:
Remzi Oğuz Arık ve Hamdi Koçyiğit kazı raporlarına dayanarak hikayeleştirilmiştir.
Yıldız Tek Gamlı
