(Pablo Neruda adıyla dolaştırılan aşağıdaki şiirse gerçekte Yazar Martha Medeiros tarafından, hemen hemen aynı dizelerle yazılmış “A Morte Devagar” (Yavaşça Ölmeye Doğru) başlıklı Portekizce bir şiirdir. Neruda Vakfı da itirazlar üzerine Pablo Neruda’nın böyle bir şiiri olmadığını onaylamıştır.)
*
DİE SLOWLY (Martha Medeiros)
He who becomes the slave of habit;
who follows the same routes every day,
who never changes pace;
who does not risk and change
the color of his clothes;
who does not speak and does not experience,
dies slowly.
… … …
Let’s try and avoid death in small doses,
reminding oneself that being alive requires an effort far greater than the simple fact of breathing.
… … …
*
Yavaşça Ölürler
Onlar ki alışkanlıkta yapışıp kalmışlar
Risk alıp modanın rengini atmazlar
Aynı yolun yolcusu katar katar
Aynalı taşlara basan adımlar
Farklı olana yanaşmayan onlar,
Yavaş yavaş ölürler…
Çamur atarlar gözleri parlatan umuda
Şarlatan derler ciddiyeti güldüren adama
Güzelim tutkuya tükürürler
Aşkın meşkinden utanırlar
Onlar yavaş yavaş ölürler…
Kimler burun kıvırmışsa
Gönül bohçasında güllü yamaya
Kimler çamur atmaya durmuşsa
Kırık bir kalbe sarılan duyguya
Onlar da yavaş yavaş ölürler…
Hayatın içini dışını deşmeye çekinen,
Paranın çalımına takılıp aşktan dönen,
Mutlak olandan çıkıp olasıya aldırmayan,
Mantıktan atlayıp hayal denizine dalmayan,
Kadere kısmete boyun büken onlar,
Hepsi birer birer yavaşça ölürler…
Gezip tozmazlar
Kitap okumazlar
Müzik dinleyip coşmazlar,
Onlar ki lütfedip hoş görmezler
Yavaştan ölüme göçerler…
Zora gelende pes edip pusanlar
Öğrenmek için merak edip sormayanlar
Soranlara ise yalan yanlış söyleyenler
Onlar da öle dururlar yavaşça sönerler…
Zarafeti kibarlıkla öpmeyen
Dansa kaldıran eli tersleyen,
Eğilen saygıyı kibirle iteleyen;
Yağmura şemsiyesiz tutulanda
Hani lanet okurlar ya bahtın karasına,
Onlar da öle kalırlar ağır ağır ruhsuz yaşam altında…
Hatırlayalım nefsin hakkına dönmekten
Gelin kurtulalım yavaşça ölmekten
Nefes almak değil ki yaşamak hepten!
İnanılmaz mutlu edebilir, bir uyanış hâlesi
Yavaşça ölmeye bir nefes isyan pâresi…
*
(20 Aralık 2014)
***
Yorum endamlı dipnot:
Bu şiirdeki “ölmek” sözcüğü bence, yaşamdan ‘silikleşme, eksikleşme; yani bir tür işlevsiz var oluş manasına gelmektedir. Bu mana üzere okuyunca şiirde betimlenen kişinin her mısrada ‘yavaş yavaş ölmekte’ olduğunu hissedebiliyorum.
(Şiirin İngilizcesinden epeyce kendi algıma uyarlı deyişle çevirdim. Son dörtlük, ilham esintisi dışında aslından bağımsız neredeyse hepten benden çıkmadır. “Hatırlayalım nefsin hakkına dönmekten” dizesini şiirin ruhuna aykırı bir ekleme sanmayalım lütfen. ‘Nefs’ ve ‘hak’ şiirde sözü edilen hem maddi hem manevi helal yaşam nimetlerini simgeler.
(M. Soyek; 20 Aralık 2014)
M. SOYEK
