İnsanlığımı Yitirirken Vicdanın Buz Çözülme Noktası

İnsanlığımı Yitirirken: Vicdanın Buz Çözülme Noktası

​Penceremden dışarıya bakıyorum ve gördüğüm dünya, bir zamanlar hakkında masallar okuduğum o sihirli yer olmaktan çok uzak. Gözlerim, her geçen gün vicdanın sınırlarının nasıl yeniden çizildiğini, çizilirken de nasıl inceldiğini izliyor. Gazete başlıkları, ekranlardaki kayan görüntüler, sosyal medyanın anonim çığlıkları… Hepsi aynı şeyi haykırıyor: Bir yerlerde, birileri, insan olmanın en temel sözleşmesini yırtıp atıyor. Ve ben, bu yıkıma seyirci kalırken, kendime o kaçınılmaz soruyu soruyorum: İnsanlığımı yitiriyor muyum?

​Yitim, büyük bir patlama ile gelmiyor. O, sessiz bir erozyon, fark edilmeyen bir geri çekilme. İnsanlığımı yitirmem, bir çocuğun çaresizliğine ekran başında tanıklık ettiğimde bile kalbimin bir saniye daha az sıkışmasıyla başlıyor. Ya da her gün gördüğüm zulüm haberlerinin, zihnimde bir istatistik verisine dönüşmesiyle. Kötülük, artık istisnai bir durum değil, bir norm haline geldiğinde, ruhumuzun savunma mekanizması devreye giriyor ve “duyarsızlaşma” adında buzdan bir zırh örüyor etrafımıza.

​En büyük felaket, kötülüğün kendisi değil, ona karşı gösterilen duygusal felç halidir. Çünkü şiddetin ve gaddarlığın döngüsü, sadece uygulayıcılarla değil, sessiz kalanlar ve “benim başıma gelmez” diyerek gözünü kapayanlarla da besleniyor. Savaşların çamurlu siperlerinde, açlığın vurduğu kuru topraklarda ve nefretin körüklediği sokak kavgalarında, insanlığımızın en değerli kumaşı paramparça ediliyor. Oysa biz, evimizin konforunda bu parçalanmayı izleyen, bir sonraki habere geçerken unutmayı tercih eden figürleriz.

​”İnsan” kelimesi, sadece biyolojik bir sınıflandırma olmaktan çıkıp, ahlaki bir sorumluluk anlamına gelmeli. O sorumluluk, acı çekenin kim olduğuna bakmaksızın, onun yarasına dokunma cesaretini göstermeli. Fakat biz, acıyı bile seçici hale getirdik. Sadece bize benzeyenin, bize yakın olanın acısını içselleştiriyoruz. Geri kalan, uzaktaki, farklı olandan gelen acı, zihnimizde bir arka plan gürültüsüne dönüşüyor.

​İnsanlığın yitimi, işte tam da bu noktada, kayıtsızlığın zirvesinde gerçekleşiyor. Kötülük, dünyanın dışına fırlatılmış yabancı bir cisim değil, tam tersine, bizim içimizdeki o en karanlık köşenin, görmezden gelmeyi seçtiğimizde büyüyüp serpilen gölgesidir. Bu gölgeyi dağıtmanın tek yolu, o buz zırhını kırmak ve hissetmeye, tekrar acı çekmeye razı olmaktır. Yoksa bir gün uyanacağız ve elimizde kalan tek şey, sadece nefes alan, düşünen ama artık hissedemeyen bir makineye dönüştüğümüz gerçeği olacak.

Ayşe Can