İnsan Sevilmediği İçin mi, Anlaşılmadığı İçin mi Uzaklaşır?

Bazen iki insan birbirini sevmeye devam eder, ama aynı hayatın içinde birbirine ulaşamaz.

Mehmet Ulubey | Psikoterapist – Aile Danışmanı – Yazar

Aynı evde yaşayıp birbirine yabancı olan insanlar vardır.

Sabah aynı sofraya otururlar. Akşam aynı kapıdan girerler. Birbirlerinin alışkanlıklarını, sevdikleri yemekleri, hangi saatte uyuduklarını bilirler.

Ama artık birbirlerinin kalbinden geçenleri bilmezler.

Bir zamanlar saatlerce konuşan iki insan, şimdi aynı odada söyleyecek söz bulamaz.

Biri televizyona bakar, diğeri telefonuna. Aralarında büyük bir kavga yoktur. Belki ciddi bir sorun da görünmüyordur. Hayat dışarıdan bakıldığında olağan akışında devam ediyordur.

Fakat bir şey eksilmiştir.

Bir zamanlar birbirlerinin sesini duymak için fırsat arayan insanlar, artık aynı sessizliği paylaşmaktadır.

Peki, sevgi mi bitmiştir?

Yoksa sevgi hâlâ oradadır da birbirlerini anlama çabası mı eksilmiştir?

İşte ilişkilerin en zor sorularından biri budur.

Çünkü insan bazen sevilmediği için değil, sevildiğini bildiği hâlde anlaşılmadığını hissettiği için uzaklaşır.

Sevgi Vardır, Ama Bazen Yetmez

Bir insanı sevmekle onu anlamak aynı şey değildir.

Birini çok sevebilir, onun için fedakârlık yapabilir, hayatımızın merkezine koyabiliriz. Fakat bütün bunlara rağmen onun ne hissettiğini, neye kırıldığını, hangi ihtiyacını dile getiremediğini fark edemeyebiliriz.

Bazı ilişkilerde taraflardan biri şöyle söyler:

“Ben onun için her şeyi yapıyorum. Daha ne istiyor, anlamıyorum.”

Diğeri ise bambaşka bir şey anlatır:

“Ben ondan her şeyi yapmasını istemiyorum. Beni biraz anlamasını istiyorum.”

Aslında bu iki cümle, birçok ilişkinin görünmeyen çatışmasını anlatır.

Bir taraf sevgisini yaptıklarıyla göstermeye çalışırken diğer taraf duygusal yakınlık arıyor olabilir.

Biri ailesinin ihtiyaçlarını karşılamak için çalışmayı sevginin en güçlü ifadesi olarak görürken diğeri birlikte geçirilen zamanı, dinlenmeyi ve önemsenmeyi bekleyebilir.

Burada mutlaka sevgisizlik yoktur.

Bazen birbirine ulaşamayan iki farklı ihtiyaç vardır.

İlişkilerde sorun, her zaman insanların birbirini sevmemesi değildir. Bazen sevginin nasıl ifade edildiğiyle nasıl algılandığı arasında bir mesafe oluşur.

Ve bu mesafe konuşulmadığında, zamanla büyüyebilir.

İlişkilerinde benzer güçlükler yaşayan çiftler için iletişim biçimlerini, karşılanmayan duygusal ihtiyaçları ve tekrarlayan çatışmaları anlamak önemli bir başlangıç olabilir. Psikoterapist ve aile danışmanı Mehmet Ulubey’in çift danışmanlığı ve ilişki terapisi hakkındaki açıklamaları, bu sürecin nasıl ele alınabileceğine ilişkin bilgi sunmaktadır.

İnsan Bir Anda Uzaklaşmaz

Bir ilişkinin içindeki duygusal uzaklaşma çoğu zaman tek bir olayla başlamaz.

Bazen önemsenmeyen küçük bir kırgınlıkla başlar.

Bir akşam anlatılmak istenen bir sorunun dinlenmemesiyle…

Yorgun geçen bir günün ardından beklenen ilginin gösterilmemesiyle…

Özel bir günde unutulan küçük bir ayrıntıyla…

Ya da defalarca dile getirilen bir ihtiyacın karşılık bulmamasıyla…

Elbette bu olayların hiçbiri tek başına bir ilişkinin geleceğini belirlemez. Her çiftin koşulları ve birbirinden beklentileri farklıdır.

Fakat kırgınlıklar konuşulmadığında ve onarılmadığında, bazı insanlar kendilerini korumak için duygusal olarak geri çekilmeye başlayabilir.

Önce anlatmayı azaltırlar.

Sonra beklentilerini.

Ardından birlikte bir şeyler yapma isteklerini.

Bir süre sonra da artık eskisi kadar üzülmediklerini fark ederler.

Bu durum her zaman sevginin bittiği anlamına gelmez. Bazen insanın yeniden hayal kırıklığına uğramamak için geliştirdiği bir korunma biçimi olabilir.

İlişkide en fazla dikkat edilmesi gereken anlardan biri de budur.

Çünkü bazen insanlar artık tartışmadıkları için sorunlarının çözüldüğünü düşünür.

Oysa bazı sessizlikler huzurdan değil, konuşmanın bir şeyi değiştireceğine duyulan inancın azalmasından doğar.

Her sessizlik barış değildir. Her tartışmanın bitmesi de kırgınlığın sona erdiği anlamına gelmez.

Bir Evlilikte En Ağır Yalnızlık

Yalnızlık denildiğinde çoğu insanın aklına tek başına yaşayan biri gelir.

Oysa insan, sevdiği kişiyle aynı evde yaşarken de yalnız hissedebilir.

Hatta bazen bu yalnızlık daha derindir.

Çünkü insanın yanında birinin bulunmasıyla o kişi tarafından duygusal olarak desteklendiğini hissetmesi farklı şeylerdir.

Bir kadın düşünün.

Gün boyunca yaşadıklarını, kaygılarını, çocuklarıyla ilgili endişelerini ya da kendisini üzen bir olayı eşiyle paylaşmak istiyor.

Fakat konuşmaya başladığında karşısında sürekli aynı cevapları buluyor:

“Abartıyorsun.”

“Sen de her şeyi sorun ediyorsun.”

“Bunları düşünme.”

Bir erkek düşünün.

İş hayatında zorlanıyor. Geleceğe ilişkin kaygıları var. Bazen başarısız olmaktan, bazen ailesinin beklentilerini karşılayamamaktan korkuyor.

Ancak duygularını ifade ettiğinde şu sözlerle karşılaşıyor:

“Sen güçlü olmalısın.”

“Böyle şeyleri kafana takma.”

“Biraz daha dayan.”

Bu örneklerde kadın ya da erkek olmak belirleyici değildir. Her insan anlaşılmaya ihtiyaç duyabilir.

Bazen insanlar iyi niyetle birbirlerine çözüm sunmaya çalışırken asıl ihtiyacı gözden kaçırırlar.

Çünkü karşımızdaki insanın her zaman bir çözüme ihtiyacı olmayabilir.

Bazen yalnızca yaşadıklarının ciddiye alınmasını ister.

Ve insan, kendisini en yakın hissetmek istediği kişinin yanında sürekli açıklama yapmak zorunda kaldığında yorulabilir.

Evlilikte yaşanan yalnızlık, bazen çiftlerin bireysel sorunlarından çok aralarındaki iletişim biçimiyle ilişkili olabilir. Bu nedenle aile içindeki sorunları değerlendirirken taraflardan birini suçlamak yerine ilişkinin nasıl işlediğini anlamaya çalışmak yararlıdır. Mehmet Ulubey’in aile danışmanlığı çalışmaları, aile içi iletişim, sınırlar, çatışmalar ve ortak yaşamda karşılaşılan güçlükler üzerine odaklanmaktadır.

Bazen Öfkenin Arkasında Kırgınlık Vardır

İlişkilerde gördüğümüz her davranış, o davranışın altında yatan duyguyu doğrudan göstermez.

Öfke bunun en belirgin örneklerinden biridir.

Bir insan bağırdığında yalnızca kızgın olduğunu düşünürüz.

Oysa bazen öfkenin altında fark edilmemiş bir kırgınlık, karşılanmamış bir ihtiyaç ya da önemsenmeme duygusu bulunabilir.

“Sen beni hiç dinlemiyorsun!” diyen biri, belki de aslında “Söylediklerimin senin için önemli olduğunu hissetmek istiyorum” demeye çalışıyordur.

“Artık benimle ilgilenmiyorsun!” diyen biri, belki “Eskisi kadar yakın olmadığımızı hissediyorum ve bu beni üzüyor” demek istiyordur.

Ancak burada önemli bir ayrım vardır.

Bir davranışın arkasındaki duyguyu anlamak, o davranışı haklı çıkarmak değildir.

Kırgınlık, karşı tarafı aşağılamayı; öfke, tehdit etmeyi ya da incitmeyi meşru hâle getirmez.

Sağlıklı bir ilişkide duyguların anlaşılmasına çalışılırken davranışların sorumluluğu da alınmalıdır.

Bazen ilişkiyi değiştiren şey, tartışmanın kimin haklı olduğunu belirlemekten çıkıp iki insanın birbirine ne anlatmaya çalıştığını anlamaya yönelmesidir.

Sevgi Neden Zamanla Görünmez Hâle Gelir?

İlişkilerin başlangıcında insanlar birbirlerine daha fazla dikkat gösterebilir.

Küçük değişiklikleri fark eder, birlikte zaman geçirmek için fırsatlar oluşturur, karşısındakini merak eder.

Zaman geçtikçe hayatın sorumlulukları artar.

İş, çocuklar, ekonomik güçlükler, aile ilişkileri, sağlık sorunları ve gündelik yaşamın yükü, çiftlerin birbirlerine ayırdıkları zamanı azaltabilir.

Bir süre sonra ilişki, iki insanın birbirini keşfettiği bir alan olmaktan çıkıp yapılması gereken işlerin konuşulduğu bir düzene dönüşebilir.

“Faturayı yatırdın mı?”

“Çocuğu okuldan kim alacak?”

“Yarın saat kaçta geleceksin?”

“Alışveriş yapılacak mı?”

Bütün bunlar ortak hayatın doğal parçalarıdır.

Fakat bir ilişkinin yalnızca sorumluluklar üzerinden sürdürülmesi, duygusal yakınlığın kendiliğinden korunacağı anlamına gelmez.

Çünkü insanlar birlikte bir hayat kurarken birbirlerinin iç dünyasına da temas etmeye ihtiyaç duyabilir.

Birbirine alışmak kötü bir şey değildir. Alışkanlık güven ve huzur da sağlayabilir.

Sorun, alışmanın zamanla ilgisizliğe dönüşmesidir.

İnsan sevdiği kişiyi tanıdığını düşündüğü için artık onu merak etmeyi bırakabilir.

Oysa insan değişir.

Yıllar içinde beklentileri, korkuları, hayalleri ve ihtiyaçları farklılaşabilir.

On yıl önce tanıdığımız kişiyle bugün aynı evde yaşıyor olabiliriz. Ama bu, onun bugünkü iç dünyasını bütünüyle bildiğimiz anlamına gelmez.

Belki de uzun ilişkilerin en önemli ihtiyaçlarından biri, birbirini tanımış olmakla yetinmeyip yeniden tanımaya devam etmektir.

İnsan Neden Sevmeye Devam Ettiği Hâlde Vazgeçmek İster?

Bazen bir insan ilişkisini bitirmeyi düşünürken hâlâ sevdiğini söyler.

Bu durum dışarıdan bakıldığında çelişkili görünebilir.

“Madem seviyorsun, neden gitmek istiyorsun?”

Oysa sevgi ile bir ilişkide kalma isteği her zaman aynı yönde ilerlemez.

İnsan sevdiği bir ilişkide kendisini sürekli değersiz, güvensiz veya yalnız hissedebilir.

Karşılıklı saygının kaybolduğu, sorunların çözülemediği ya da temel ihtiyaçların uzun süre karşılanmadığı bir ilişkide sevginin varlığı tek başına yeterli olmayabilir.

Bazı insanlar ayrılmayı düşünürken sevdikleri kişiden değil, ilişkide tekrar tekrar yaşadıkları duygusal yorgunluktan uzaklaşmak ister.

Bazıları ise gerçekten sevgilerinin değiştiğini fark eder.

Her uzaklaşmanın aynı nedeni yoktur.

Bu nedenle bir ilişkiyi yalnızca “Seviyor musun, sevmiyor musun?” sorusuyla değerlendirmek eksik kalabilir.

Belki daha anlamlı sorular şunlardır:

“Bu ilişkide kendini nasıl hissediyorsun?”

“Birbirinize güvenebiliyor musunuz?”

“Sorun yaşadığınızda birbirinizi dinleyebiliyor musunuz?”

“Birlikte değişmeye ve emek vermeye istekli misiniz?”

Çünkü bir ilişkinin sürdürülebilirliği, duygular kadar davranışlarla da ilgilidir.

Peki, Uzaklaşan İki İnsan Yeniden Yakınlaşabilir mi?

Her ilişkinin onarılması mümkün değildir. Her çiftin birlikte kalması da doğru veya gerekli olmayabilir.

Ancak karşılıklı saygının ve güvenliğin bulunduğu, iki tarafın da değişim için sorumluluk almaya istekli olduğu ilişkilerde duygusal yakınlığı yeniden geliştirmek mümkün olabilir.

Bunun için her zaman büyük kararlar veya olağanüstü değişiklikler gerekmez.

Bazen uzun zamandır yapılmayan bir konuşma başlangıç olabilir.

Bazen suçlamadan ifade edilen bir kırgınlık…

Bazen karşı tarafın sözünü kesmeden dinlemek…

Bazen de geçmişte yaşanan bir olay için içtenlikle sorumluluk almak…

Örneğin “Sen zaten beni hiç anlamıyorsun” demek yerine “Son zamanlarda kendimi sana uzak hissediyorum ve bu beni üzüyor” diyebilmek, konuşmanın yönünü değiştirebilir.

“Senin yüzünden böyle olduk” demek yerine “Aramızdaki yakınlığı özlüyorum, bunun için birlikte ne yapabiliriz?” diye sorabilmek, karşılıklı düşünmeye alan açabilir.

Elbette doğru cümleler kurmak bütün sorunları çözmez.

Özellikle uzun süredir devam eden çatışmalarda, güven kaybında veya iletişim güçlüklerinde profesyonel destek almak yararlı olabilir.

Ancak psikolojik, fiziksel veya cinsel şiddetin bulunduğu ilişkilerde öncelik ilişkiyi sürdürmek değil, kişinin güvenliğidir. Böyle durumlarda ortak görüşmeler her zaman uygun değildir; öncelikle bireysel güvenlik ve uzman değerlendirmesi gerekir.

Yakınlık, yalnızca güzel sözlerle değil, zaman içinde tutarlı davranışlarla yeniden gelişebilir.

Bazı çiftler yaşadıkları sorunları kendi aralarında çözebilirken bazıları için profesyonel destek almak, ilişkilerini daha sağlıklı değerlendirmelerine yardımcı olabilir. Adana Çukurova’da yüz yüze ve Türkiye genelinde online görüşmeler gerçekleştiren psikoterapist Mehmet Ulubey, çiftlerin iletişim güçlüklerini, duygusal uzaklaşmayı ve tekrarlayan çatışmaları ele aldığı danışmanlık çalışmaları yürütmektedir. Süreç hakkında bilgi almak ve uygun görüşme zamanını değerlendirmek isteyenler Mehmet Ulubey randevu sayfasını ziyaret edebilir.

Bazen İnsanın En Çok İhtiyaç Duyduğu Şey Fark Edilmektir

Bir insan düşünün.

Gün boyunca birçok sorumluluk üstleniyor.

Herkesin ihtiyaçlarını düşünüyor.

Evde, işte, ailesinde üzerine düşeni yapmaya çalışıyor.

Ama kimse ona gerçekten nasıl olduğunu sormuyor.

Bir süre sonra insan kendisini yalnızca yerine getirdiği görevlerle tanımlamaya başlayabilir.

İyi bir anne.

Sorumluluk sahibi bir baba.

Çalışkan bir eş.

Fedakâr bir insan.

Oysa bütün bu rollerin arkasında anlaşılmayı bekleyen bir birey vardır.

Bazen insanın en çok duymak istediği şey, yaptığı işlerin takdir edilmesinden önce kendi varlığının fark edilmesidir.

“Çok yoruldun, değil mi?”

“Bugün biraz durgun görünüyorsun.”

“Bir süredir kendine zaman ayıramadığını fark ediyorum.”

“Seni dinlemek istiyorum.”

Bu cümleler bir ilişkinin bütün sorunlarını ortadan kaldırmaz.

Ama insanın kendisini görünür hissetmesine yardımcı olabilir.

Çünkü sevginin hissedilmesinde, büyük sözlerden çok gündelik hayatın küçük davranışları belirleyici olabilir.

Son Söz: Birbirimizi Kaybetmeden Önce Birbirimizi Duymayı Öğrenebilir miyiz?

Hayatta bazı kayıplar bir anda gerçekleşmez.

Bazen insanlar aynı hayatı paylaşmaya devam ederken aralarındaki yakınlık yavaş yavaş azalır.

Birlikte yaşanan anılar durur.

Fotoğraflar yerinde kalır.

Evin içindeki eşyalar değişmez.

Ama birbirlerine bakışları değişebilir.

Bir zamanlar gözlerinin içine bakarak konuşan iki insan, artık birbirinin yüzündeki yorgunluğu fark etmeyebilir.

Bir zamanlar küçük bir üzüntüye bile kayıtsız kalamayan insanlar, birbirlerinin sessizliğine alışabilir.

İşte belki de bu yüzden ilişkilerde kendimize zaman zaman şu soruyu sormalıyız:

Ben sevdiğim insanı gerçekten duyuyor muyum, yoksa yalnızca söylediklerini mi işitiyorum?

Onun bugün kim olduğunu merak ediyor muyum?

Değişen ihtiyaçlarını fark ediyor muyum?

Kırgınlıklarını anlamaya çalışıyor muyum?

Yoksa onu yıllar önce tanıdığım hâliyle bildiğimi mi düşünüyorum?

Elbette hiçbir insan başka bir insanı bütünüyle anlayamaz.

Hiçbir ilişki sürekli uyum içinde ilerlemez.

Bazen anlaşamayız, bazen kırılırız, bazen birbirimizi yanlış yorumlarız.

Önemli olan, her konuda aynı düşünmek değildir.

Farklılıklarımızın içinde birbirimize nasıl davrandığımızdır.

Çünkü sevgi, yalnızca bir insanın hayatımızda bulunmasını istemek değildir.

Onun hayatımızdaki varlığını önemsemek, duygularını merak etmek ve ihtiyaçlarını anlamaya çalışmaktır.

Belki bugün sevdiğiniz insanın yanına oturup uzun zamandır sormadığınız bir soruyu sorabilirsiniz:

“Son zamanlarda aramızda nasıl hissediyorsun?”

Ve bu kez cevap vermek için değil, gerçekten anlamak için dinleyebilirsiniz.

Belki de o konuşma, uzun zamandır aranızda duran görünmez mesafenin fark edilmesini sağlayacaktır.

Çünkü bazen insanlar sevgileri bittiği için değil, sevgilerinin içinde kendilerine yer bulamadıklarını hissettikleri için uzaklaşırlar.

Ve bazen bir ilişkinin yeniden yakınlaşmaya başlaması, iki insanın birbirine aynı soruyu içtenlikle sorabilmesiyle mümkün olur:

“Seni gerçekten anlayabiliyor muyum?”